UPI 2025: तुमचा डिजिटल अनुभव आता सुपरफास्ट आणि सुरक्षित!
भारताची आघाडीची डिजिटल पेमेंट प्रणाली, युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI), या जून महिन्यात अनेक महत्त्वाच्या सुधारणांसह चर्चेत आहे. UPI आता सुरक्षा, वेग आणि वापरकर्त्यांच्या सोयीसाठी नवनवीन वैशिष्ट्ये घेऊन येत आहे.
सुरक्षिततेला प्राधान्य: आता प्राप्तकर्त्याचे नाव दिसेल!
३० जून २०२५ पासून, NPCI ने सर्व UPI ॲप्सना पेमेंट करण्यापूर्वी प्राप्तकर्त्याचे सत्यापित, बँक-नोंदणीकृत नाव दाखवणे बंधनकारक केले आहे. यामुळे फसवणूक रोखण्यास मदत होईल, कारण पैसे कोणाला जात आहेत, हे स्पष्टपणे दिसेल. परिणामी, चुकीच्या खात्यात पैसे जाण्याची शक्यताही कमी होईल.
आंतरराष्ट्रीय स्तरावर UPI चा दबदबा: व्हिसालाही टाकले मागे!
जून २०२५ च्या सुरुवातीला UPI ने जागतिक स्तरावर एक ऐतिहासिक टप्पा गाठला आहे. दैनंदिन व्यवहारांच्या संख्येत UPI ने व्हिसाला मागे टाकून दररोज ६५० दशलक्षाहून अधिक व्यवहार पूर्ण केले आहेत. हे UPI च्या प्रचंड वाढीचे आणि जागतिक स्वीकृतीचे स्पष्ट संकेत देतात.
जलद व्यवहार: आता फक्त १०-१५ सेकंदात पेमेंट!
१६ जून २०२५ पासून, UPI व्यवहार आणखी वेगवान झाले आहेत. आता पेमेंट, बॅलन्स चेक आणि रिव्हर्सल्स केवळ १० ते १५ सेकंदात पूर्ण होतील, जे पूर्वीच्या ३० सेकंदांच्या तुलनेत खूप वेगवान आहे. एवढेच नाही, तर अयशस्वी झालेले व्यवहारही आता १० सेकंदात सोडवले जातील. ही सुधारणा निश्चितच युजर्सना दिलासा देणारी आहे.
लहान मुलांसाठी UPI सर्कल: डिजिटल पेमेंटची पहिली पायरी
आता १८ वर्षांखालील मुलांसाठी “UPI सर्कल” नावाचे नवीन वैशिष्ट्य आले आहे. यामुळे मुलांना स्वतःचे बँक खाते नसतानाही UPI वापरता येईल. पालक किंवा प्राथमिक वापरकर्ता आपले बँक खाते लिंक करून मुलाला दुय्यम वापरकर्ता म्हणून जोडू शकतात. पालकांना व्यवहारांवर मर्यादा सेट करण्याची किंवा प्रत्येक पेमेंटसाठी मंजुरी देण्याची सुविधा असेल, जेणेकरून मुलांना सुरक्षितपणे डिजिटल पेमेंटची सवय लावता येईल.
१ ऑगस्ट २०२५ पासून महत्त्वाचे बदल: सज्ज रहा!
१ ऑगस्ट २०२५ पासून UPI प्रणालीमध्ये काही महत्त्वाचे तांत्रिक आणि वापरकर्ता-केंद्रित बदल लागू होणार आहेत:
API वापर नियम: NPCI नवीन API वापर नियम आणत आहे, ज्यामुळे UPI प्रणाली अधिक जलद, सुरक्षित आणि विश्वसनीय होईल.
बॅलन्स चेक मर्यादा: आता तुम्ही प्रत्येक UPI ॲपवर दिवसातून ५० वेळाच तुमचे खाते शिल्लक तपासू शकाल.
लिंक्ड अकाउंट माहिती मर्यादा: तुमचा मोबाईल नंबर कोणत्या बँक खात्यांशी लिंक आहे, ही माहिती तुम्ही दिवसातून २५ वेळाच पाहू शकाल.
ऑटोपेसाठी निश्चित वेळ: नेटफ्लिक्स किंवा SIP सारख्या सबस्क्रिप्शन-आधारित ऑटो-डेबिट पेमेंट्स आता फक्त नॉन-पीक अवर्समध्ये (सकाळी १० पूर्वी, दुपारी १ ते ५ आणि रात्री ९:३० नंतर) होतील.
व्यवहार स्थिती तपासणी मर्यादा: जर तुमचे पेमेंट अडकले असेल, तर तुम्ही किमान ९० सेकंदांच्या अंतराने फक्त तीन वेळाच त्याची स्थिती तपासू शकाल.
इतर महत्त्वाच्या घडामोडी:
याशिवाय, RBI ने रुग्णालये आणि शैक्षणिक संस्थांसाठी UPI व्यवहार मर्यादा ₹१ लाख वरून ₹५ लाख केली आहे. तसेच, NPCI ने म्युच्युअल फंड आणि बाँडसाठी जलद निधी ब्लॉकिंग आणि पेमेंटसाठी “UPI फॉर सेकंडरी मार्केट” चे बीटा-लाँच केले आहे. देशभरात UPI ATM चा वापर सुरू झाला आहे, जिथे तुम्ही डेबिट कार्डशिवाय QR कोड स्कॅन करून पैसे काढू शकता. महत्त्वाचे म्हणजे, अर्थ मंत्रालयाने पुन्हा स्पष्ट केले आहे की, वापरकर्त्यांसाठी UPI व्यवहारांवर कोणताही व्यापारी सवलत दर (MDR) आकारला जाणार नाही. सध्या UPI UAE, सिंगापूर, भूतान, नेपाळ, श्रीलंका, फ्रान्स आणि मॉरिशससह सात देशांमध्ये कार्यरत आहे, जो त्याच्या वाढत्या जागतिक पोहोचाचे प्रतीक आहे.
थोडक्यात, UPI ची ही सततची उत्क्रांती अधिक सुरक्षित, कार्यक्षम आणि समावेशक डिजिटल पेमेंट इकोसिस्टम तयार करण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल आहे. यामुळे भविष्यात डिजिटल व्यवहारांचा अनुभव आणखी सोपा आणि सुरक्षित होईल, ज्यामुळे सामान्य माणसाला मोठा फायदा मिळेल.
