ट्रम्प यांची घोषणा: इराण-इस्त्रायलमध्ये युद्धविराम लागू

By Prathamesh Suryavanshi

Published on:

Donald trump ceasfire

Donald trump ceasfire

१२ दिवस चाललेल्या इराण-इस्त्रायल संघर्षावर अखेर पूर्णविरामाची घोषणा करण्यात आली असून, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्वतः सोशल मीडियावरून याची माहिती दिली. या युद्धविरामामुळे दोन्ही देशांतील संघर्षाचा अधिकृत शेवट होणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

ट्रम्प यांच्या म्हणण्यानुसार, हा युद्धविराम कालमर्यादाविना असून तो कायमचा राहील, अशी अपेक्षा आहे. व्हाइट हाऊसच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, इस्त्रायलने युद्धविराम मान्य केला आहे, परंतु अट अशी घालण्यात आली होती की इराणने त्यांच्या देशावर हल्ले थांबवावेत. इराणने ही अट मान्य करत हल्ले थांबवले.

अमेरिकेचे अध्यक्ष ट्रम्प यांनी इजरायली पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांच्याशी थेट संपर्क साधून परिस्थिती हाताळली, तर उपराष्ट्रपती जे.डी. बॅनन, परराष्ट्रमंत्री मार्को रुबिओ आणि विशेष दूत स्टीव्हन कॉफ यांनी इराणशी थेट व अप्रत्यक्ष मार्गांनी वाटाघाटी केल्या. कूटनीतिक सूत्रांनुसार, ट्रम्प यांनी कतारच्या अमिराकडे मध्यस्थी करण्याची विनंती केली होती. कतारच्या पंतप्रधानांनी सोमवारी इराणकडून युद्धविरामाची सहमती घेतली.

युद्धविरामाची अंमलबजावणी टप्प्याटप्प्याने पुढील २४ तासांत होणार आहे. यानुसार, इराण सहा तासांत आपली लष्करी कारवाई पूर्णपणे थांबवेल आणि त्यानंतर १२ तासांनी इस्त्रायलही तीव्रता कमी करेल. २४ तास पूर्ण झाल्यावर १२ दिवसांच्या युद्धाचा अधिकृत शेवट घोषित केला जाईल.

दरम्यान, युद्धविराम जाहीर होण्याच्या काही तास आधी इराणने कतारमधील अमेरिकेच्या अल-उडैद लष्करी तळावर क्षेपणास्त्र हल्ला केला होता. ट्रम्प यांनी या हल्ल्यावर प्रतिक्रिया देताना सांगितले की, इराणने हल्ल्याची पूर्वसूचना दिली होती आणि हा हल्ला आता त्यांच्या रागाचा अंतिम उद्रेक होता. त्यांनी आशा व्यक्त केली की यानंतर द्वेषमूलक कारवाया होणार नाहीत.

इराणच्या नॅशनल सिक्युरिटी कौन्सिलनेही या हल्ल्याची कबुली दिली असून सांगितले की, अमेरिकेच्या अणुऊर्जा प्रकल्पांवर झालेल्या कारवायांच्या प्रत्युत्तरात त्यांनी हा हल्ला केला. मात्र, त्यांनी वापरलेल्या क्षेपणास्त्रांची संख्या ही अमेरिकेच्या संकेतांप्रमाणेच होती, म्हणजेच हा प्रतिसाद संतुलित होता, आक्रमक नव्हे.

इस्त्रायलने अजून अधिकृतरित्या युद्धविरामाची घोषणा केली नसली, तरी परराष्ट्रमंत्री अब्बास सद्दाफी यांनी सांगितले की, जर इस्त्रायलने सकाळी ४ वाजेपर्यंत आपली लष्करी कारवाई थांबवली, तर इराण पुढील कोणतीही कारवाई करणार नाही.

मंगळवारी सकाळी तेहरानमध्ये काही शक्तिशाली स्फोट झाले, जे युद्धविराम लागू होण्याच्या काही तास आधी घडले. ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की, युद्धविरामाची अंमलबजावणी तेव्हाच सुरू होईल जेव्हा दोन्ही देश आपापल्या शेवटच्या मोहिमा पूर्ण करून शांत होतील.

Prathamesh Suryavanshi

Research student at Shivaji University, Kolhapur

Leave a Comment