एकलव्य मॉडेल निवासी शाळा भरती 2025: 7267 पदांसाठी मोठी संधी
शिक्षण क्षेत्रात नोकरी शोधणाऱ्यांसाठी सुवर्णसंधी आहे. एकलव्य मॉडेल निवासी शाळा भरती 2025 साठी मोठी भरती जाहीर करण्यात आली आहे. देशभरात विविध पदांसाठी ७२६७ रिक्त जागा भरल्या जाणार आहेत. ही भरती प्रक्रिया राष्ट्रीय आदिवासी विद्यार्थ्यांसाठी (NESTS) आयोजित करत आहे.
या भरतीमध्ये प्राचार्य, शिक्षक, स्टाफ नर्स, वसतिगृह वॉर्डन आणि इतर अनेक महत्त्वाच्या पदांचा समावेश आहे. जर तुम्हाला शिक्षण क्षेत्रात तुमचे करिअर घडवायचे असेल तर ही तुमच्यासाठी एक उत्तम संधी असू शकते. या ब्लॉगमध्ये, आम्हाला या भरतीबद्दल सविस्तर माहिती मिळेल.
एकलव्य मॉडेल निवासी शाळा (EMRS) काय आहे?
एकलव्य मॉडेल रेसिडेन्शियल स्कूल (EMRS) हा भारत सरकारचा एक अतिशय महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प आहे. देशातील दुर्गम आणि आदिवासी भागातील अनुसूचित जमातीच्या (ST) विद्यार्थ्यांना उच्च दर्जाचे शिक्षण देणे हे त्याचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. या शाळा केवळ पुस्तकी ज्ञान देत नाहीत तर विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासावर लक्ष केंद्रित करतात. येथे विद्यार्थ्यांना मोफत शिक्षण, निवास, भोजन आणि इतर सर्व आवश्यक सुविधा पुरवल्या जातात. EMRS शाळांचे उद्दिष्ट आदिवासी मुला-मुलींना मुख्य प्रवाहातील विद्यार्थ्यांच्या बरोबरीने आणणे आणि त्यांना स्पर्धात्मक जगासाठी तयार करणे आहे. म्हणून, या शाळांमध्ये काम करणे हे केवळ नोकरी नाही तर राष्ट्र उभारणीचे कार्य आहे.
या भरतीचे महत्त्व
या भरतीचा मुख्य उद्देश देशभरातील ईएमआरएस शाळांमध्ये शिक्षक आणि कर्मचाऱ्यांची कमतरता दूर करणे आहे. योग्य आणि पात्र उमेदवारांची नियुक्ती करून, या शाळांचा शैक्षणिक आणि प्रशासकीय दर्जा वाढवला जाईल. यामुळे आदिवासी विद्यार्थ्यांना चांगले शिक्षण आणि मार्गदर्शन मिळेल. ही भरती प्रक्रिया पारदर्शक पद्धतीने केली जाईल आणि उमेदवारांची निवड गुणवत्तेच्या आधारे केली जाईल.
भरतीचा उद्देश
देशभरातील एकलव्य शाळांमधील रिक्त पदे भरणे हा या भरतीचा मुख्य उद्देश आहे. शाळांचा शैक्षणिक दर्जा वाढवणे आणि विद्यार्थ्यांना चांगल्या सुविधा उपलब्ध करून देणे हा यामागील उद्देश आहे. योग्य आणि पात्र उमेदवारांची निवड करून शाळांचे व्यवस्थापन अधिक कार्यक्षम करण्याचा सरकार प्रयत्न करत आहे.
विविध पदांची संधी
ही भरती वेगवेगळ्या शैक्षणिक पात्रता आणि अनुभव असलेल्या उमेदवारांसाठी अनेक संधी घेऊन येते. तुम्ही तुमचे शिक्षण नुकतेच पूर्ण केले असेल किंवा तुम्हाला अनेक वर्षांचा अनुभव असेल, येथे तुमच्यासाठी योग्य पद असू शकते. तर, या भरतीतील विविध पदांबद्दल आणि त्यांच्यासाठी आवश्यक असलेल्या आवश्यकतांबद्दल जाणून घेऊया.
जाहिरात क्र.: NESTS/Adv/2025/01
पदांचा तपशील आणि शैक्षणिक पात्रता
या भरतीमध्ये विविध प्रकारची पदे आहेत. प्रत्येक पदासाठी विशिष्ट शैक्षणिक पात्रता आवश्यक आहे. खालील तक्त्यामध्ये तुम्हाला पदाचे नाव, जागांची संख्या आणि त्यासाठी लागणारी शैक्षणिक पात्रता याची सविस्तर माहिती मिळेल.
| पद क्र. | पदाचे नाव | पद संख्या | शैक्षणिक पात्रता |
| 1 | प्राचार्य | 225 | (i) पदव्युत्तर पदवी (ii) B.Ed/M.Ed (iii) 9/12 वर्षांचा अनुभव |
| 2 | पदव्युत्तर शिक्षक (PGT) | 1460 | (i) पदव्युत्तर पदवी/M.Sc. (कॉम्प्युटर सायन्स)/IT/MCA/M.E./M.Tech. (ii) B.Ed |
| 3 | प्रशिक्षित पदवीधर शिक्षक (TGT) | 3962 | (i) संबंधित विषयात पदवी (ii) B.Ed |
| 4 | महिला स्टाफ नर्स | 550 | (i) B.Sc (Nursing) (ii) 2.5 वर्षांचा अनुभव |
| 5 | हॉस्टेल वॉर्डन | 635 | पदवीधर किंवा NCERT/NCTE मान्यताप्राप्त संस्थेतून चार वर्षांचा एकात्मिक पदवी अभ्यासक्रम |
| 6 | अकाउंटंट | 61 | B.Com |
| 7 | ज्युनियर सेक्रेटेरियल असिस्टंट (JSA) | 228 | (i) 12वी उत्तीर्ण (ii) इंग्रजी टायपिंग 35 श.प्र.मि. किंवा हिंदी टायपिंग 30 श.प्र.मि. |
| 8 | लॅब अटेंडंट | 146 | 10वी उत्तीर्ण + लॅबोरटरी डिप्लोमा/प्रमाणपत्र किंवा 12वी (विज्ञान) उत्तीर्ण |
| एकूण | 7267 |
प्रत्येक पदाची भूमिका आणि जबाबदाऱ्या
मुख्याध्यापक: मुख्याध्यापक हे शाळेचे प्रमुख असतात. त्यांची मुख्य जबाबदारी शाळेचे संपूर्ण शैक्षणिक आणि प्रशासकीय व्यवस्थापन पाहणे, शिक्षकांना मार्गदर्शन करणे, शाळेच्या विकासासाठी योजना तयार करणे आणि अंमलात आणणे ही आहे. यासाठी तुमच्याकडे चांगले नेतृत्वगुण आणि दीर्घ अनुभव असणे आवश्यक आहे.
पदव्युत्तर शिक्षक (PGT): हे शिक्षक इयत्ता 11वी आणि 12वीच्या विद्यार्थ्यांना शिकवतात. त्यांना त्यांच्या विषयाचे सखोल ज्ञान असणे अपेक्षित आहे. PGT पदासाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांना विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षण आणि स्पर्धात्मक परीक्षांसाठी तयार करावे लागते.
प्रशिक्षित पदवीधर शिक्षक (TGT): हे शिक्षक इयत्ता 6वी ते 10वीच्या विद्यार्थ्यांना शिकवतात. विद्यार्थ्यांचा शैक्षणिक पाया मजबूत करण्याची त्यांची महत्त्वाची जबाबदारी आहे.
वसतिगृह वॉर्डन: ही एक निवासी शाळा असल्याने, वसतिगृह वॉर्डनची भूमिका खूप महत्त्वाची आहे. विद्यार्थ्यांच्या निवास, जेवण आणि सुरक्षिततेची काळजी घेणे, त्यांच्यामध्ये शिस्त निर्माण करणे आणि त्यांच्या समस्या समजून घेणे आणि त्यांना समजून घेऊन मदत करणे हे वॉर्डनचे कर्तव्य आहे.
महिला स्टाफ नर्स: स्टाफ नर्सचे मुख्य काम म्हणजे शाळेतील विद्यार्थ्यांच्या आरोग्याची काळजी घेणे. त्यांना आजारी विद्यार्थ्यांना प्रथमोपचार देणे, वैद्यकीय नोंदी ठेवणे आणि आरोग्य जागरूकता निर्माण करणे या जबाबदाऱ्या पार पाडाव्या लागतात.
अकाउंटंट: अकाउंटंट शाळेचे आर्थिक व्यवहार हाताळतात. यामध्ये फीचा हिशोब ठेवणे, कर्मचाऱ्यांना पगार देणे, शाळेचा खर्च व्यवस्थापित करणे आणि ऑडिटची तयारी करणे इत्यादींचा समावेश आहे.
कनिष्ठ सचिवीय सहाय्यक (जेएसए): ते शाळेच्या कार्यालयात प्रशासकीय कामात मदत करतात. त्यांचे मुख्य काम पत्रव्यवहार हाताळणे, फायली व्यवस्थापित करणे, डेटा एंट्री करणे आणि वरिष्ठांच्या सूचनांनुसार काम करणे आहे.
प्रयोगशाळा परिचर: विज्ञान प्रयोगशाळेची देखभाल करणे, प्रयोगांसाठी साहित्य तयार ठेवणे आणि प्रयोगांदरम्यान शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांना मदत करणे यासाठी लॅब परिचर जबाबदार असतो.
पात्रतेबद्दल अधिक माहिती
- प्राचार्य: या पदासाठी केवळ पदवी आणि अनुभव पुरेसा नाही, तर तुमच्याकडे नेतृत्व क्षमता असणे आवश्यक आहे. शाळेचे व्यवस्थापन आणि शैक्षणिक विकास करण्याची जबाबदारी प्राचार्यांवर असते.
- PGT आणि TGT शिक्षक: या पदांसाठी तुमच्याकडे संबंधित विषयात सखोल ज्ञान असणे महत्त्वाचे आहे. B.Ed पदवी अनिवार्य आहे, कारण ती तुम्हाला शिकवण्याचे योग्य प्रशिक्षण देते.
- हॉस्टेल वॉर्डन: या पदासाठी विद्यार्थ्यांची काळजी घेण्याची आणि हॉस्टेलचे व्यवस्थापन करण्याची जबाबदारी असते. त्यामुळे, तुमच्याकडे संयम आणि चांगली संवाद कौशल्ये असणे आवश्यक आहे.
- ज्युनियर सेक्रेटेरियल असिस्टंट (JSA): या पदासाठी संगणकाचे ज्ञान आणि चांगली टायपिंग गती आवश्यक आहे. कार्यालयीन कामांमध्ये मदत करणे हे यांचे मुख्य काम असते.
वयोमर्यादा (23 ऑक्टोबर 2025 रोजी)
प्रत्येक पदासाठी वयोमर्यादा वेगळी आहे. आरक्षित वर्गातील उमेदवारांसाठी सरकारी नियमांनुसार वयात सूट दिली जाईल. SC/ST उमेदवारांसाठी 5 वर्षे आणि OBC उमेदवारांसाठी 3 वर्षे सूट आहे.
| पद क्र. | पदाचे नाव | वयोमर्यादा |
| 1 | प्राचार्य | 50 वर्षांपर्यंत |
| 2 | पदव्युत्तर शिक्षक (PGT) | 40 वर्षांपर्यंत |
| 3 | प्रशिक्षित पदवीधर शिक्षक (TGT) | 35 वर्षांपर्यंत |
| 4 | महिला स्टाफ नर्स | 35 वर्षांपर्यंत |
| 5 | हॉस्टेल वॉर्डन | 35 वर्षांपर्यंत |
| 6 | अकाउंटंट | 30 वर्षांपर्यंत |
| 7 | ज्युनियर सेक्रेटेरियल असिस्टंट (JSA) | 30 वर्षांपर्यंत |
| 8 | लॅब अटेंडंट | 30 वर्षांपर्यंत |
अर्ज शुल्क
अर्ज करण्यासाठी उमेदवारांना ऑनलाइन शुल्क भरावे लागेल. शुल्क श्रेणीनुसार वेगळे आहे.
| श्रेणी | प्राचार्य पदासाठी शुल्क | PGT & TGT पदांसाठी शुल्क | इतर पदांसाठी (4 ते 8) शुल्क |
| General/OBC | ₹2500/- | ₹2000/- | ₹1000/- |
| SC/ST/PWD/महिला | ₹500/- | 500/- | ₹500/- |
शुल्क भरण्याची पद्धत: शुल्क केवळ ऑनलाइन माध्यमातून (डेबिट कार्ड, क्रेडिट कार्ड, नेट बँकिंग) भरता येईल.
महत्वाच्या तारखा
अर्ज प्रक्रिया आणि इतर महत्त्वाच्या तारखा लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
| तपशील | तारीख |
| अर्ज करण्याची शेवटची तारीख | 23 ऑक्टोबर 2025 (रात्री 11:50 पर्यंत) |
| परीक्षेची तारीख | नंतर कळविण्यात येईल |
निवड प्रक्रिया कशी असेल?
उमेदवारांची निवड प्रामुख्याने लेखी परीक्षेच्या माध्यमातून केली जाईल. काही उच्च पदांसाठी (उदा. प्राचार्य) लेखी परीक्षेनंतर मुलाखत देखील घेतली जाऊ शकते. परीक्षेचे स्वरूप वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी (MCQ) असेल. परीक्षेमध्ये सामान्य ज्ञान, तर्कक्षमता, संबंधित विषयाचे ज्ञान, आणि शिकवण्याची कला (Teaching Aptitude) यावर आधारित प्रश्न विचारले जाऊ शकतात. परीक्षेचा सविस्तर अभ्यासक्रम आणि स्वरूप अधिकृत जाहिरातीमध्ये दिले जाईल.
अर्ज कसा करावा?
अर्ज प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाइन आहे. अर्ज करण्यासाठी खालील पायऱ्यांचे अनुसरण करा:
- सर्वप्रथम, NESTS किंवा EMRS च्या अधिकृत भरती पोर्टलला भेट द्या.
- “Recruitment” किंवा “Careers” या सेक्शनवर जा आणि संबंधित जाहिरातीवर क्लिक करा.
- अर्ज करण्यापूर्वी संपूर्ण जाहिरात आणि सूचना काळजीपूर्वक वाचा.
- “Apply Online” किंवा “New Registration” या लिंकवर क्लिक करा.
- तुमचा वैयक्तिक तपशील, शैक्षणिक पात्रता आणि इतर माहिती अचूकपणे भरा.
- तुमचा नवीनतम पासपोर्ट आकाराचा फोटो आणि सही स्कॅन करून अपलोड करा.
- सर्व माहिती पुन्हा एकदा तपासा. काही चूक असल्यास ती दुरुस्त करा.
- तुमच्या प्रवर्गानुसार अर्ज शुल्क ऑनलाइन (डेबिट कार्ड/क्रेडिट कार्ड/नेट बँकिंग) भरा.
- अर्ज यशस्वीरित्या सबमिट झाल्यानंतर, अर्जाची एक प्रत डाउनलोड करा आणि तिची प्रिंट काढून भविष्यातील संदर्भासाठी जपून ठेवा.
नोकरीचे ठिकाण: निवड झालेल्या उमेदवारांना भारतातील कोणत्याही एकलव्य मॉडेल निवासी शाळेत नोकरी दिली जाऊ शकते. त्यामुळे, तुम्ही देशभरात कुठेही काम करण्यास तयार असले पाहिजे.
एकलव्य मॉडेल रेसिडेन्शियल स्कूल भरती २०२५ ही केवळ सरकारी नोकरी मिळवण्याची संधी नाही तर देशातील आदिवासी समुदायाच्या शैक्षणिक विकासात थेट योगदान देण्याची संधी देखील आहे. जर तुम्ही पात्र असाल आणि तुम्हाला अध्यापनाची आवड असेल तर ही संधी घ्या. शेवटच्या तारखेची वाट न पाहता आजच अर्ज प्रक्रिया सुरू करा आणि परीक्षेची तयारी सुरू करा. परीक्षेच्या तारखेची आणि इतर महत्त्वाच्या अपडेट्सची माहिती मिळावी म्हणून अधिकृत वेबसाइटवर नियमितपणे लक्ष ठेवा. तुमच्या भविष्यातील प्रयत्नांसाठी शुभेच्छा!
